Edinilmiş Dil Bozuklukları: Afazi

Afazi, beyindeki dil merkezlerinin (genellikle sol yarımküre) hasar görmesi sonucu ortaya çıkan, konuşma, anlama, okuma ve yazma becerilerini etkileyen nörojenik bir dil bozukluğudur. En yaygın nedeni inmedir; inme geçiren hastaların %25-%50'sinde afazi gelişir.

Afazi Türleri ve Belirtiler

Afaziler, konuşmanın akıcılığına göre sınıflandırılır :

• Tutuk (Non-fluent) Afaziler (Örn: Broca Afazisi): Birey konuşurken büyük çaba sarf eder, kelime bulamaz, cümleleri kısadır ve ekleri kullanmakta zorlanır (telgrafvari konuşma).

  
  

• Akıcı (Fluent) Afaziler (Örn: Wernicke Afazisi): Konuşma hızı normaldir ancak içerik anlamsızdır. Birey uydurma kelimeler (neolojizmler) kullanabilir ve kendi hatalarının farkında olmayabilir.

  
  

• Global Afazi: Dilin tüm alanlarında ağır hasar mevcuttur.

Tanı ve Tedavi Prensipleri

Afazi değerlendirmesi; isimlendirme, tekrarlama, anlama ve anlatım becerilerinin standartlaştırılmış testlerle ölçülmesini içerir. Türkiye'de "Afazi Dil Değerlendirme Testi" (ADD) gibi araçlar yaygın olarak kullanılır.

Tedavi süreci, bireyin yaşam kalitesini artırmaya odaklanır. Grup terapileri, sosyal izolasyonu azaltmada ve fonksiyonel iletişimi desteklemede çok etkilidir. Ayrıca, yoğun dil terapisinin (haftalık 2-4 saat veya toplamda 50 saatten fazla) dil becerilerinde anlamlı iyileşmeler sağladığı bilimsel olarak kanıtlanmıştır.